Γλωσσάρι όρων μπαταρίας

Battery from A to Z

  • Αρχική σελίδα
  • Γλωσσάρι όρων μπαταρίας
  • C

    Coup de Fouet: Απότομη αρχική πτώση τάσης που παρατηρείται σε μια μπαταρία όταν απαιτείται η παροχή μεγάλου φορτίου. Η τάση επανέρχεται σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά τη σταθεροποίηση της ηλεκτροχημικής διαδικασίας εκφόρτισης.

    A

    Ακροδέκτης: Η ηλεκτρική σύνδεση από το στοιχείο ή την μπαταρία στο εξωτερικό κύκλωμα, γνωστή και ως «ακροδέκτης πόλου».

    Αμπερώρια (Ah): Η μονάδα μέτρησης που χρησιμοποιείται για τη σύγκριση της χωρητικότητας ή του ενεργειακού περιεχομένου μιας μπαταρίας με την ίδια τάση εξόδου. Στις περισσότερες μπαταρίες, καθορίζει τον ρυθμό εκφόρτισης (C rate) της μπαταρίας. Υπό την αυστηρή έννοια του όρου: ένα αμπερώριο είναι το φορτίο που μεταφέρεται όταν ρέει ρεύμα ενός αμπέρ σε χρόνο μίας ώρας. 1Ah = 3600 Coulombs. Η πραγματική χωρητικότητα της μπαταρίας είναι το ενεργειακό περιεχόμενό της, το οποίο μετράται σε βατώρες (Wh). Είναι το γινόμενο της χωρητικότητας σε αμπερώρια με την τάση της μπαταρίας.

    Αναστροφή πολικότητας στοιχείου: Συνθήκη που μπορεί να εμφανιστεί σε συνδέσεις πολλών στοιχείων σε σειρά, κατά την οποία η υπεραποφόρτιση της μπαταρίας μπορεί να προκαλέσει την πλήρη εκφόρτιση ενός ή περισσότερων στοιχείων. Η επακόλουθη πτώση τάσης στο εκφορτισμένο στοιχείο αναστρέφει πραγματικά την κανονική πολικότητά του.

    Αποδοχή φόρτισης: Η ικανότητα ενός δευτερεύοντος στοιχείου να μετατρέπει το ενεργό υλικό σε εκφορτιζόμενη μορφή. Αποδοχή φόρτισης 90% σημαίνει ότι μόνο το 90% της ενέργειας μπορεί να διατεθεί ως ωφέλιμη ισχύς εξόδου. Είναι γνωστή και ως απόδοση κουλόμπ (Coulomb) ή απόδοση φόρτισης.

    B

    Βάθος εκφόρτισης: Ο λόγος της ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας ή φορτίου που αφαιρείται από ένα στοιχείο κατά την εκφόρτιση (DOD) προς τη διαβαθμισμένη χωρητικότητά του.

    Γ

    Γήρανση: Μόνιμη απώλεια της χωρητικότητας με συχνή χρήση ή με την πάροδο του χρόνου λόγω των ανεπιθύμητων μη αναστρέψιμων χημικών αντιδράσεων στο εσωτερικό του στοιχείου.

    Δ

    Δευτερεύουσα μπαταρία: Μπαταρία η οποία, μετά την εκφόρτισή της, μπορεί να επαναφορτιστεί ηλεκτρικά στην αρχική της κατάσταση με αντίστροφη ροή ρεύματος από αυτή της εκφόρτισης.

    Διάρκεια ζωής σε κύκλους: Ο αριθμός κύκλων που μπορεί να πραγματοποιήσει μια μπαταρία προτού η ονομαστική χωρητικότητά της μειωθεί κάτω από το 80% της αρχικής διαβαθμισμένης χωρητικότητάς της. Βλ. επίσης «Διάρκεια ζωής σε κατάσταση αναμονής» παρακάτω.

    Διαφορά δυναμικού: Έργο που απαιτείται για τη μετακίνηση μοναδιαίου ηλεκτρικού φορτίου μεταξύ δύο σημείων. Γνωστή και ως ηλεκτρεγερτική δύναμη (ΗΕΔ).

    Διαχωριστής: Ηλεκτρικά μονωμένο στρώμα υλικού που διαχωρίζει φυσικά τα ηλεκτρόδια αντίθετης πολικότητας. Οι διαχωριστές πρέπει να επιτρέπουν τη διέλευση των ιόντων στον ηλεκτρολύτη και μπορεί επίσης να έχουν τη δυνατότητα να αποθηκεύουν ή να συγκρατούν ακίνητο τον ηλεκτρολύτη.

    E

    Ειδικός βάρος: Ο λόγος του βάρος ενός διαλύματος προς το βάρος ίσου όγκου ύδατος σε ορισμένη θερμοκρασία. Χρησιμοποιείται ως δείκτης της κατάστασης φόρτισης ενός στοιχείου ή μπαταρίας.

    Έκλυση αερίων: Έκλυση αερίων από ένα ή περισσότερα ηλεκτρόδια ως αποτέλεσμα της ηλεκτρόλυσης του νερού κατά τη φόρτιση ή την αυτοεκφόρτιση ενός στοιχείου. Σημαντική έκλυση αερίων προκαλείται όταν η μπαταρία πλησιάζει σε κατάσταση πλήρους φόρτισης κατά την επαναφόρτισή της ή όταν η μπαταρία βρίσκεται σε κατάσταση φόρτισης εξισορρόπησης.

    Ενεργό υλικό: Τα χημικά δραστικά υλικά σε ένα ηλεκτρικό στοιχείο που αντιδρούν μεταξύ τους με αποτέλεσμα τη μετατροπή από μια χημική σύνθεση σε άλλη και, παράλληλα, την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ή την αποδοχή ηλεκτρικού ρεύματος από ένα εξωτερικό κύκλωμα.

    Η

    Ηλεκτρόδιο: Αγωγός εντός του στοιχείου στον οποίο πραγματοποιείται μια ηλεκτροχημική αντίδραση.

    Ηλεκτρόδιο: Ο ηλεκτρικός αγωγός και τα συναφή ενεργά υλικά στα οποία πραγματοποιείται μια ηλεκτροχημική αντίδραση. Ο όρος αναφέρεται επίσης στις θετικές και αρνητικές πλάκες ενός δευτερεύοντος στοιχείου.

    Ηλεκτρόλυση: Η χημική διάσπαση του νερού σε υδρογόνο και αέριο οξυγόνο με την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος.

    Ηλεκτρολύτης: Υλικό που έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει ιόντα ανάμεσα στο θετικό και το αρνητικό ηλεκτρόδιο ενός στοιχείου.

    Θ

    Θείωση: Ο σχηματισμός κρυστάλλων θειικού μολύβδου στις πλάκες μιας μπαταρίας μολύβδου-οξέος.

    Θερμική διαφυγή: Κατάσταση κατά την οποία η φόρτιση μιας μπαταρίας (ιδίως κλειστού τύπου) οδηγεί σε παραγωγή θερμότητας στο εσωτερικό της μπαταρίας μεγαλύτερης από τη θερμότητα που απάγεται, προκαλώντας ανεξέλεγκτη αύξηση της θερμοκρασίας της μπαταρίας. Αυτό μπορεί να προκαλέσει αστοχία έως ξήρανση του στοιχείου, μείωση της διάρκειας ζωής ή/και τήξη της μπαταρίας.

    Θερμοκρασία περιβάλλοντος: Η μέση θερμοκρασία του μέσου που περιβάλλει την μπαταρία, κατά κανόνα του αέρα.

    Κ

    Κατάσταση φόρτισης: Η διαθέσιμη ή υπολειπόμενη χωρητικότητα μιας μπαταρίας εκφρασμένη ως ποσοστό της διαβαθμισμένης χωρητικότητας.

    Κύκλος: Η εκφόρτιση και επακόλουθη φόρτιση μιας δευτερεύουσας μπαταρίας έως ότου επανέλθει σε κατάσταση πλήρους φόρτισης.

    Κύκλος λειτουργίας (duty cycle): Παράμετροι λειτουργίας ενός στοιχείου ή μιας μπαταρίας συμπεριλαμβανομένων παραγόντων όπως ο ρυθμός φόρτισης και εκφόρτισης, το βάθος εκφόρτισης, το μήκος κύκλου και η διάρκεια σε κατάσταση αναμονής.

    Μ

    Μπαταρία: Δύο ή περισσότερα στοιχεία που συνδέονται ηλεκτρικά για να σχηματίσουν μια μονάδα. Από συνήθεια χρησιμοποιούμε τον όρο «μπαταρία» και για τα μεμονωμένα στοιχεία.

    Μπαταρία AGM (απορροφητικού υποθέματος υαλοϊνών -Absorbent Glass Mat): Μπαταρία μολύβδου-οξέος που χρησιμοποιεί υπόθεμα υαλοϊνών για τον ανασυνδυασμό των αερίων που παράγονται κατά τη διαδικασία της φόρτισης.

    Ο

    Οξύ: Δότης πρωτονίων Χημική ένωση που περιέχει υδρογόνο και η οποία διίσταται σε υδατικό διάλυμα ελευθερώνοντας θετικά φορτισμένα ιόντα υδρογόνου ή αλλιώς υδρογονοκατιόντα (H+). Ένα όξινο διάλυμα έχει pH < 7,0.

    Όριο ρεύματος: Το μέγιστο ρεύμα κατανάλωσης στο οποίο η συγκεκριμένη μπαταρία αποδίδει επαρκώς υπό συνεχές ρεύμα.

    Π

    Πρωτεύουσα μπαταρία: Στοιχείο ή μπαταρία που δεν προορίζεται για επαναφόρτιση και απορρίπτεται αφού αποδώσει την ωφέλιμη χωρητικότητά του/της.

    Ρ

    Ρεύμα: Η ροή ηλεκτρονίων που ισοδυναμεί με φορτίο ενός coulomb ανά δευτερόλεπτο, εκφραζόμενη συνήθως σε ampere (A).

    Ρυθμός εκφόρτισης (C rate): Η τιμή C εκφράζει τη διαβαθμισμένη χωρητικότητα ρεύματος ενός στοιχείου ή μιας μπαταρίας. Ένα στοιχείο που εκφορτίζεται με ρυθμό εκφόρτισης 1C αποδίδει την ονομαστική διαβαθμισμένη χωρητικότητά του για 1 ώρα. Τα ρεύματα φόρτισης και εκφόρτισης εκφράζονται γενικά ως πολλαπλάσια του C. Ο χρόνος εκφόρτισης μιας μπαταρίας είναι αντιστρόφως ανάλογος του ρυθμού εκφόρτισης. Η τιμή NC δηλώνει ρυθμό φόρτισης ή εκφόρτισης ίσο με N φορές τη διαβαθμισμένη χωρητικότητα ρεύματος της μπαταρίας, όπου το N είναι αριθμός (κλάσμα ή ακέραιο πολλαπλάσιο). Το CN είναι η χωρητικότητα της μπαταρίας σε αμπερώρια (Ah) που αντιστοιχεί σε πλήρη εκφόρτιση της μπαταρίας σε N ώρες (το N δηλώνεται συνήθως ως δείκτης).

    Ρυθμός φόρτισης: Το ρεύμα στο οποίο φορτίζεται ένα στοιχείο ή μια μπαταρία. Γενικά εκφράζεται ως συνάρτηση της διαβαθμισμένης χωρητικότητας C.

    Σ

    Σταθερή τάση (CV): Μέθοδος φόρτισης που διατηρεί την τάση στους ακροδέκτες της μπαταρίας σε σταθερή τιμή.

    Σταθερό ρεύμα: Μέθοδος φόρτισης που διατηρεί το ρεύμα σε ολόκληρο το στοιχείο σε σταθερή τιμή (CC).

    Στοιχείο: Το στοιχείο αποτελείται από ένα σύνολο θετικών και αρνητικών πλακών που είναι βυθισμένες σε έναν ηλεκτρολύτη και παράγει ηλεκτρικό φορτίο μέσω ηλεκτροχημικής αντίδρασης.

    Συγκράτηση φορτίου (charge retention): Η δυνατότητα μιας μπαταρίας να διατηρεί το φορτίο της σε συνθήκες μηδενικού ρεύματος. Η συγκράτηση φορτίου είναι χαμηλότερη σε υψηλές θερμοκρασίες.

    T

    Τάση: Ηλεκτρεγερτική δύναμη ή διαφορά δυναμικού, εκφρασμένη σε βολτ (V).

    Τάση αποκοπής: Η καθορισμένη τάση στην οποία η εκφόρτιση ενός στοιχείου θεωρείται πλήρης.

    Υ

    Υδατικό διάλυμα: Χημικές ουσίες σε υγρή μορφή ή σε μορφή γέλης.

    Φ

    Φόρτιση: Η διαδικασία αναπλήρωσης ή αποκατάστασης του ηλεκτρικού φορτίου σε ένα επαναφορτιζόμενο στοιχείο ή μπαταρία.

    Φόρτιση εξισορρόπησης: Η διαδικασία που χρησιμοποιείται κατά τη φόρτιση ώστε να διασφαλίζεται η φόρτιση κάθε στοιχείου στην ίδια κατάσταση φόρτισης.

    Φόρτιση σταγόνας (trickle charge): Μέθοδος φόρτισης κατά την οποία το δευτερεύον στοιχείο διατηρείται σε κατάσταση είτε συνεχούς είτε διακεκομμένης φόρτισης σε χαμηλή τάση για να διατηρηθεί το στοιχείο σε κατάσταση πλήρους ή σχεδόν πλήρους φόρτισης.

    Φόρτιση συντήρησης (float charge): Μέθοδος φόρτισης κατά την οποία το δευτερεύον στοιχείο διατηρείται σε κατάσταση συνεχούς φόρτισης σε χαμηλή τάση για να διατηρηθεί το στοιχείο σε κατάσταση πλήρους φόρτισης.

    Χ

    Χωρητικότητα: Ο αριθμός των αμπερωρίων (Ah) που μπορεί να αποδώσει ένα πλήρως φορτισμένο στοιχείο ή μια πλήρως φορτισμένη μπαταρία υπό συγκεκριμένες συνθήκες εκφόρτισης.